Εργασία

Η πλάνη για τις επιχειρησιακές συμβάσεις

trifon — Fri, 31 May 2019 12:49:15 +0000

Διαβάζουμε στη «Ναυτεμπορική» (25.5.2017) ότι στο πρώτο πεντάμηνο του 2017, όπως άλλωστε συνέβη και τα προηγούμενα χρόνια, στη συντριπτική τους πλειονότητα εργαζόμενοι και εργοδότες προτίμησαν να συνάψουν επιχειρησιακές συμβάσεις αντί για κλαδικές ή ομοιοεπαγγελματικές. Πιο συγκεκριμένα το 2017 υπογράφηκαν 127 επιχειρησιακές συμβάσεις, έναντι 9 κλαδικών και 4 ομοιοεπαγγελματικών.

H επιλογή των άμεσα ενδιαφερομένων είναι απολύτως ορθολογική και συμφέρουσα για τους ίδιους. Οι επιχειρησιακές συμβάσεις σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία και τις σχετικές με το θέμα μελέτες του ΟΟΣΑ (σε περισσότερες από 30 χώρες), έχουν θετικές επιπτώσεις στη ζωή μιας επιχείρησης και της οικονομίας καθώς βελτιώνουν την ικανότητα της επιχείρησης να διακρίνει, να ανταποκρίνεται και να επωφελείται από τις αλλαγές που συμβαίνουν στην αγορά, να προσαρμόζεται ταχύτερα σ’ αυτές, ενώ αυξάνουν τις δυνατότητες των επιχειρήσεων για καινοτομία και δημιουργικότητα. Ειδικότερα οι επιχειρησιακές συλλογικές συμβάσεις εργασίας:

1. Βελτιώνουν τη λειτουργική ευελιξία της επιχείρησης, δηλαδή την προσαρμογή της οργάνωσης της επιχείρησης στις ανάγκες της παραγωγής.

2. Διευκολύνουν την αριθμητική ευελιξία της επιχείρησης, δηλαδή μεταξύ άλλων την προσαρμογή του χρόνου εργασίας ανάλογα με τη ζήτηση των αγαθών ή υπηρεσιών που αυτή παράγει.

3. Επιτρέπουν την ευελιξία των αμοιβών εργασίας, την συσχέτιση δηλαδή των αποδοχών με τα αποτελέσματα της επιχείρησης, την οικονομική συγκυρία, τις μεταβολές της παραγωγικότητας, την απόδοση των εργαζομένων κ.ο.κ.

4. Καθιστούν τις επιχειρήσεις στις οποίες εφαρμόζονται πιο ανταγωνιστικές, πιο ανθεκτικές στις εξωτερικές αρνητικές επιδράσεις.

5. Ενώ αυξάνοντας τις διαθέσιμες θέσεις εργασίας βοηθούν στη μείωση της ανεργίας.

6. Τέλος, σε αντίθεση με τους ελληνικούς συνδικαλιστικούς ή ιδεολογικούς μύθους οι επιχειρησιακές συμβάσεις βοηθούν στην οργάνωση των εργαζομένων στα πλαίσια της επιχείρησης που εργάζονται και όχι στην αποοργάνωσή τους (σε ατομικές συμβάσεις), καθώς προϋποθέτουν την ύπαρξη και λειτουργία επιχειρησιακού σωματείου.

Η ελληνική νομοθεσία μάλιστα προέβλεπε τη σύναψη επιχειρησιακών συμβάσεων με νόμο που ψήφισαν από κοινού ΝΔ, ΠΑΣΟΚ και Συνασπισμός της Αριστεράς και της Προόδου την εποχή της κυβέρνησης Ζολώτα (ν. 1876/1990). Το συνδικαλιστικό κατεστημένο της εποχής όμως σε αγαστή συνεργασία και συνεννόηση με το πολιτικό κατεστημένο υπονόμευσαν την εφαρμογή του μέτρου, κυρίως με τη νομοθετική θέσπιση της υπεροχής των κλαδικών και ομοιοεπαγγελματικών συμβάσεων έναντι των επιχειρησιακών. Έτσι υπό την προστατευτική ομπρέλα της εργατικής νομοθεσίας τα πανίσχυρα συνδικάτα εμπόδισαν την «ενηλικίωση» του συνδικαλιστικού κινήματος και τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών επιχειρήσεων σε μια χρονική περίοδο που η ελληνική οικονομία είχε ανάγκη και τα δύο για να ανακτήσει τμήμα της χαμένης ανταγωνιστικότητάς της.

Παρά την εύκολη ρητορική υπέρ των εργαζομένων και την ανάγκη δήθεν για προστασία τους οι συνδικαλιστικές ηγεσίες λειτούργησαν εις βάρος των εργαζομένων και υπέρ των προνομίων τους. Πολλές επιχειρήσεις έκλεισαν γιατί δεν μπορούσαν να προσαρμόσουν το μισθολογικό κόστος τους στις τρέχουσες οικονομικές δυνατότητές τους παρά το γεγονός ότι οι εργαζόμενοί τους ήταν διατεθειμένοι να συμφωνήσουν σε αναπροσαρμογή των αποδοχών τους. Είναι αλήθεια ότι η υπερφίαλη φιλεργατική ρητορεία «έπιανε» πάντοτε σε συνθήκες απόλυτης ιδεολογικής κυριαρχίας της αριστεράς αδιαφορώντας για την αύξηση της ανεργίας.

Η βαθύτερη αιτία των αντιδράσεων ωστόσο είναι άλλη και αποδεικνύεται εξ αντιδιαστολής από την σχεδόν καθολική επιτυχία των επιχειρησιακών συμβάσεων την τελευταία επταετία. Με την ανεξαρτητοποίηση των επιχειρησιακών συμβάσεων, ο συνδικαλισμός αποκεντρώνεται, ο έλεγχος των επιχειρησιακών σωματείων ανήκει πλέον στους ίδιους του εργαζομένους μιας επιχείρησης οι οποίοι είναι οι μόνοι που δικαιούνται να αποφασίζουν για τη ζωή τους χωρίς εξωτερική πατρωνία. Έτσι η επιτροπεία των εργαζομένων από επαγγελματίες συνδικαλιστές που δεν γνωρίζουν καταργείται, ο έλεγχος του εργασιακού τους μέλλοντος φεύγει από τα χέρια των κομματικών συνδικαλιστών και επιστρέφει σ’ αυτούς. Οι εργαζόμενοι αντιμετωπίζονται ως δικαιοπρακτικά ικανοί ενήλικοι που δεν χρήζουν κάποιας ειδικής συμπαράστασης από κάποιους που ξέρουν το «καλό τους» και μπορούν συλλογικά να οργανώνονται και να διαπραγματεύονται για τα θέματα που αφορούν την εργασία τους. Η συνολική επιρροή των κομματικών-πελατειακών συνδικαλιστικών δικτύων υποχωρεί υπέρ του συμφέροντος των πραγματικών εργαζομένων καθώς και το παραδοσιακό αφήγημα των συνδικάτων, ότι η επιχείρηση είναι τάχα χώρος ταξικών συγκρούσεων.

Χρειάστηκε να περάσουν είκοσι χρόνια, να χρεοκοπήσει η χώρα και υπό το βάρος της οικονομικής ανάγκης και των πιέσεων των εταίρων μας οι επιχειρησιακές συμβάσεις να αποκτήσουν αυτοτέλεια έναντι των άλλων μορφών συλλογικών συμβάσεων, όπως συμβαίνει άλλωστε παντού στον προηγμένο κόσμο (με τον νόμο 3854/2010). Δυστυχώς κανείς δεν μπήκε στον κόπο να μετρήσει πόσες επιχειρήσεις - οριακοί παραγωγοί, τη δύσκολη αυτή περίοδο της οικονομικής κρίσης, δεν έκλεισαν και πόσοι εργαζόμενοι δεν έχασαν τη δουλειά τους χάρη στις επιχειρησιακές συμβάσεις. Χωρίς αυτές η ανεργία θα ήταν πολύ υψηλότερη και η ύφεση της ελληνικής οικονομίας μεγαλύτερη.

Εντούτοις, παρά την επιτυχία των επιχειρησιακών συλλογικών συμβάσεων η αριστερή κυβέρνηση υπόσχεται ότι ο πραγματικός εργασιακός μεσαίωνας της επιτροπείας των εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα από τα συνδικάτα θα επανέλθει με τη λήξη του τρέχοντος Προγράμματος τον Αύγουστο του 2018.

Ελπίζω ότι το καταστροφικό αυτό σενάριο για την οικονομία μας, πραγματικός εφιάλτης για την αληθινή χειραφέτηση των εργαζομένων και την οικονομική ελευθερία, δεν θα επαληθευτεί.

Η ευελιξία της εργασίας το φάρμακο κατά της ανεργίας

trifon — Fri, 31 May 2019 12:46:44 +0000

Η συζήτηση της κυβέρνησης με τους Θεσμούς για τις εργασιακές σχέσεις διεξάγεται από μέρους της περισσότερο με όρους εσωτερικής πολιτικής αντιπαράθεσης. Ελάχιστη σχέση έχει με τα πραγματικά προβλήματα της αγοράς εργασίας, τα οποία είναι άλλωστε άγνωστα στην πλειονότητα των πολιτικών. Η κυβέρνηση μοιάζει να ενδιαφέρεται περισσότερο για τις επόμενες εκλογές παρά να δημιουργήσει το κατάλληλο κλίμα που θα επιτρέψει τη δημιουργία χιλιάδων θέσεων εργασίας στον ιδιωτικό τομέα, ο οποίος έχει υποστεί και το μεγαλύτερο πλήγμα από την αρχή της κρίσης.

Παρά το γεγονός ότι η επίσημη ανεργία αγγίζει το 23,5% του συνόλου των απασχολουμένων, η ανεργία των νέων ξεπερνά το 46% και η ανεπίσημη ανεργία μπορεί να ξεπερνά και το 30% του οικονομικά ενεργού πληθυσμού, δεν φαίνεται στις τάξεις της κυβέρνησης να επικρατεί ανάλογος προβληματισμός για τα αίτια και τους λόγους που δεν δημιουργούνται νέες θέσεις εργασίας.

Αντιθέτως, εξακολουθούν να κυριαρχούν στη λογική της κυβέρνησης, των περισσοτέρων κομμάτων της αντιπολίτευσης και γενικότερα της ελληνικής κοινωνίας διάφορα παλαιομαρξιστικά στερεότυπα που έχει καταφέρει να δημιουργήσει η επί δεκαετίες κυρίαρχη στον χώρο των ιδεών αριστερά. Ένα από αυτά είναι η απατηλή εικόνα που έχει φιλοτεχνηθεί για τους Έλληνες εργοδότες στους πολίτες. Αυτοί παρουσιάζονται λίγο έως πολύ ως αδίστακτοι και ανήθικοι τύποι, με αποκρουστική προσωπικότητα που πάντοτε παίζουν το ρόλο του θύτη στο ελληνικό θέατρο του παραλόγου και σκοπό ζωής τους έχουν να εκμεταλλεύονται τους εργαζομένους. Στον φαντασιακό κόσμο της αριστεράς, στον οποίο εδώ και δεκαετίες έχει δυστυχώς προσχωρήσει και η δεξιά, ο επιχειρηματίας εμφανίζεται τουλάχιστον ως ο σαδιστής ψυχασθενής που προσλαμβάνει εργαζομένους με σκοπό να τους απολύσει στην πρώτη ευκαιρία ή, ακόμη χειρότερα, να κλείσει την επιχείρησή του για τους εκδικηθεί. Ο μόνος τρόπος συνεπώς να προστατευθούν οι εργαζόμενοι από αυτόν τον χρυσοκάνθαρο αιμοδιψή δολοφόνο που ακούει στο όνομα «επιχειρηματίας» είναι η παρέμβαση του άγιου κράτους. Ορθολογικά επιχειρήματα, ότι η απόλυση ενός εργαζομένου μπορεί να οφείλεται σε χαμηλή απόδοση ή ακαταλληλότητα ή στη σημαντική πτώση του κύκλου εργασιών μιας επιχείρησης ή σε άλλα εξωτερικά αίτια, όπως λ.χ. η μειωμένη ζήτηση, που καθιστούν αναγκαία τη σύμπτυξη της επιχείρησης, ακούγονται ξένα αν όχι εξωφρενικά.

Έτσι σταδιακά η συναίνεση του πολιτικού συστήματος στις λανθασμένες –αλλά απολύτως βολικές για τους μικροπολιτικούς σχεδιασμούς του‒ εξηγήσεις στα προβλήματα της αγοράς εργασίας οδήγησαν στην οικοδόμηση ενός ασφυκτικού παρεμβατικού εργασιακού πλαισίου τάχα προστατευτικού για τους εργαζομένους. Αυτό ήταν το ορατό αποτέλεσμα. Ποιος αναρωτήθηκε όμως για τις αόρατες επιπτώσεις αυτής της αντιαναπτυξιακής και αντεργατικής πολιτικής, τι κόστος θα είχε ο προστατευτισμός της αγοράς εργασίας για τους εργαζόμενους; Πόσες είναι άραγε οι επιχειρήσεις που την περίοδο της κρίσης δεν αποτόλμησαν να διακινδυνεύσουν την πρόσληψη νέου προσωπικού γιατί δεν μπορούσαν να αντέξουν τις παράλογες προστατευτικές ρυθμίσεις ή το παράλογο εργατικό ή ασφαλιστικό κόστος των υψηλών ασφαλιστικών εισφορών, των «ωριμάνσεων», του κατώτατου μισθού, της «επέκτασης» ή της αποζημίωσης απόλυσης. Χωρίς κανείς να υπολογίζει στα προηγούμενα και το τεράστιο κόστος που συνεπάγεται για την επιχείρηση η γραφειοκρατία της αγοράς εργασίας. Ο εργοδότης από τη στιγμή της προσλήψεως του εργαζομένου εμπλέκεται σε κοστοβόρες και άσκοπες γραφειοκρατικές διαδικασίες, αφού είναι υποχρεωμένος μεταξύ άλλων να υποβάλλει καταστάσεις εργαζομένων στην επιθεώρηση εργασίας, να αποδίδει το φόρο μισθωτών υπηρεσιών στην εφορία, να καταβάλει τις ασφαλιστικές εισφορές στους ασφαλιστικούς οργανισμούς κ.ο.κ. Όταν μάλιστα πρόκειται για μικρομεσαίες επιχειρήσεις που εξακολουθούν να είναι η ραχοκοκαλιά της οικονομίας μας, η γραφειοκρατία αυτή καταντά βασανισμός. Έτσι η ανεργία την επταετία της κρίσης τριπλασιάσθηκε, δεκάδες χιλιάδες μικρομεσαίων επιχειρήσεων έκλεισαν ή έφυγαν από τη χώρα και κανείς πολιτικός δεν τόλμησε να βάλει τον δάκτυλο επί τον τύπον των ήλων.

Για να γίνει αντιληπτό με στοιχεία το πρόβλημα της υπερρύθμισης της αγοράς εργασίας αρκεί να διαβάσει κανείς προσεκτικά τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία για τους δείκτες της ανεργίας διεθνώς. Η ανεργία στις χώρες της Ευρωζώνης στο τέλος του 2016 ανερχόταν σε ποσοστό 8,3% έναντι 4,6% στις ΗΠΑ.

Στην Ευρωζώνη, σε πολλές χώρες της οποίας η αγορά εργασίας είναι αρκετά προστατευμένη και το καθεστώς των απολύσεων σε κάποιο βαθμό ελεγχόμενο, τα πράγματα είναι χειρότερα από τις ΗΠΑ, όπου το καθεστώς είναι πιο ελεύθερο και ισχύει η περίφημη αρχή “Easy fire easy hire”.

Στις ΗΠΑ το ότι μπορεί κάποιος να απολύσει σχετικά εύκολα εργαζομένους οδηγεί σε αύξηση των προσλήψεων γιατί το καθεστώς ελευθερίας περιορίζει τους κινδύνους που συνεπάγεται η δημιουργία θέσεων εργασίας. “Firms will hire more workers if we make it easier to fire them”, κατά τον εύστοχο τίτλο άρθρου του Jeremy Warner που δημοσιεύθηκε λίγα χρόνια πριν στην αγγλική Telegraph. Το πιο ενδιαφέρον σημείο του άρθρου είναι η επισήμανση ότι ο προστατευτισμός και η υπερρύθμιση της αγοράς εργασίας δεν μοιάζει να πλήττει ή να ενοχλεί τόσο τις μεγάλες επιχειρήσεις όσο τις μικρομεσαίες, όπως άλλωστε και η υψηλή φορολογία αποτελεί μεγαλύτερο αντικίνητρο για τις μικρομεσαίες και τις νεοεισερχόμενες στην αγορά επιχειρήσεις παρά για τις μεγάλες. Οι μεγάλες επιχειρήσεις διαθέτουν καλή οργάνωση, μεγάλα λογιστήρια και οργανωμένη νομική διεύθυνση ώστε να αντιμετωπίζουν τη γραφειοκρατία. Θα μπορούσε κανείς να υποστηρίξει ότι για τις μεγάλες επιχειρήσεις και ιδίως για τις πολυεθνικές η πολυνομία, η υψηλή φορολογία και η ασφυκτικά ρυθμισμένη αγορά εργασίας λειτουργούν ως προστασία από τον ανταγωνισμό των μικρομεσαίων και νέων επιχειρήσεων που ταλαιπωρούνται αφόρητα από αυτά. Ο Warner καταλήγει: «Ωστόσο δεν είναι οι μεγάλες επιχειρήσεις εκείνες που δημιουργούν στο σύνολο τις θέσεις εργασίας. Γιa τη δημιουργία θέσεων εργασίας στο μέλλον πρέπει να κοιτάξουμε τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, και γι’ αυτές το μεγαλύτερο αντικίνητρο είναι οι καταπιεστικές ρυθμίσεις της αγοράς εργασίας. Αφήστε την αγορά ελεύθερη να κάνει τα μαγικά της. Θα εκπλαγείτε για το πόσο αποτελεσματική είναι.»

Στην Ελλάδα, όπου η επίσημη ανεργία είναι σχεδόν τριπλάσια των χωρών της Ευρωζώνης και έχουν χαθεί την τελευταία επταετία περισσότερες από ένα εκατομμύριο θέσεις εργασίας, υπάρχουν ακόμη οι αυστηρότερες ρυθμίσεις και οι περισσότεροι κανονιστικοί περιορισμοί στην αγορά εργασίας από οποιαδήποτε άλλη χώρα της Ευρωζώνης. Η απόλυση υπαλλήλου στην Ελλάδα αποτελεί συχνά χωρίς υπερβολή δυσάρεστη περιπέτεια για την επιχείρηση. Η επιχείρηση που απολύει εργαζόμενο επιβαρύνεται με δυσανάλογα μεγάλη αποζημίωση, ίσως τη μεγαλύτερη στην ΕΕ. Εάν μια εργατική υπόθεση φθάσει στα δικαστήρια, η εργατική νομοθεσία είναι τόσο ετεροβαρής εις βάρος των εργοδοτών που οι αποφάσεις των δικαστηρίων, ειδικώς των πρωτοβάθμιων, δικαιώνουν σχεδόν πάντοτε τους εργαζομένους. Οι συνέπειες δε μιας δικαστικής ήττας για τις επιχειρήσεις είναι δυσβάστακτες. Η ελληνική εργατική νομοθεσία και η νομολογία των ελληνικών δικαστηρίων τιμωρεί αυτούς που δημιουργούν θέσεις εργασίας. Κι αυτό αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες θεσμικές στρεβλώσεις που επηρεάζουν αρνητικά την οικονομία της χώρας.

Εξαιτίας του αυστηρότατου εργασιακού πλαισίου, της ανασφάλειας δικαίου, του κρατικού παρεμβατισμού, της υψηλής φορολογίας και της πολιτικής αβεβαιότητας, οι επιχειρήσεις και κυρίως οι μικρές και μικρομεσαίες, ενώ μειώνουν συνεχώς το προσωπικό τους δεν αποτολμούν να προσλάβουν προσωπικό ξέροντας ότι εάν υπάρξει οικονομική ύφεση και τα πράγματα δυσκολέψουν οι απολύσεις θα είναι πολύ δύσκολες και δαπανηρές.

Επομένως το φάρμακο για την αντιμετώπιση της ανεργίας και τη δημιουργία χιλιάδων παραγωγικών θέσεων εργασίας είναι η άρση των αγκυλώσεων και του προστατευτισμού της αγοράς εργασίας που δρουν ως αντικίνητρα για προσλήψεις νέων εργαζομένων και η ενίσχυση της ευελιξίας της αγοράς εργασίας η οποία θα δώσει το κίνητρο στις επιχειρήσεις να προχωρήσουν σε προσλήψεις προσωπικού και θα βελτιώσει σημαντικά την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.

Κριστιάνο Ρονάλντο

trifon — Fri, 31 May 2019 12:44:33 +0000

Την προηγούμενη εβδομάδα το συνδικάτο των εργαζομένων της Fiat στην περιοχή Μέλφι πραγματοποίησε 48ωρη απεργία διαμαρτυρίας για την μεταγραφή του Κριστιάνο Ρονάλντο στη Γιουβέντους. Ο λόγος ήταν ότι η μέτοχος της Fiat Chrysler, εταιρεία Exor, συμφερόντων της οικογένειας Ανιέλι, θα καταβάλει μεγάλο μέρος του τιμήματος της μεταγραφής του πορτογάλου σούπερ σταρ. Η απεργία απέτυχε παταγωδώς βεβαίως, καθώς η συντριπτική πλειονότητα των εργαζομένων και των σωματείων τους στην εταιρεία δεν βρήκαν πειστικά τα επιχειρήματα του συνδικάτου. Εν ολίγοις το κύριο επιχείρημα του συνδικάτου ήταν ότι είναι απαράδεκτο τη στιγμή που οι εργαζόμενοι της εταιρείας δεν πληρώνονται όσο πρέπει, να δαπανώνται τόσο μεγάλα ποσά για την αγορά ενός ποδοσφαιριστή. Ας εξετάσουμε λοιπόν το επιχείρημα.

Τι σημαίνει άραγε «δεν πληρώνομαι όσο πρέπει;». Οι περισσότεροι εννοούν, μάλλον, ότι η εργασία τους αξίζει περισσότερο από όσο αμείβεται. Αλλά ποιος άραγε θα το κρίνει αυτό; Στην πραγματικότητα το «δεν πληρώνομαι όσο αξίζω» θα πρέπει για λόγους ειλικρίνειας να αντικατασταθεί με την αληθινή σκέψη: «Δεν πληρώνομαι όσο θα ήθελα». Αλλά το ποιος θα πρέπει να είναι ο μισθός του εργαζομένου είναι κάτι που ανεξάρτητα από αξιολογικές, υποκειμενικές ή άλλες παρατηρήσεις πρέπει κάποια στιγμή να τεθεί ως θέμα. Η απάντηση στο ερώτημα αυτό θα πρέπει να είναι σύμφωνη με την προσφορά του, με το πόσο χρήσιμες είναι οι υπηρεσίες που προσφέρει στους άλλους. Αυτό βεβαίως δεν θα το κρίνει ο ίδιος ο εργαζόμενος, αλλά οι άμεσα ενδιαφερόμενοι, οι… άλλοι, όπως και το πόσο θα ήταν διατεθειμένοι τελικά να πληρώσουν γι’ αυτές.

Για να επιστρέψουμε στον Κριστιάνο Ρονάλντο. Για κάποιους το να «κλωτσάς ένα τόπι» είναι κάτι ασήμαντο. Για δισεκατομμύρια ανθρώπους σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης είναι κάτι πολύ σημαντικό. Ο Ρονάλντο «κλωτσώντας ένα τόπι» ψυχαγωγεί δισεκατομμύρια ανθρώπους. Την αξία κάθε επαγγελματία δεν την καθορίζει ο ίδιος για τον εαυτό του αλλά όλοι οι άλλοι, οι καταναλωτές μιας υπηρεσίας ή ενός αγαθού. Στην ελεύθερη οικονομία τα επαγγέλματα και οι διαβαθμίσεις των αμοιβών τους δεν δημιουργούνται με φετφάδες και κανονιστικές αποφάσεις κάποιου γραφειοκράτη ή πολιτικού. Κανένας κεντρικός σχεδιαστής δεν μπορεί να αποφασίσει γι’ αυτό. Η απόφαση λαμβάνεται από αμέτρητες καθημερινές αποφάσεις δισεκατομμυρίων πολιτών ή αλλιώς από τις απρόσωπες δυνάμεις της αγοράς. Η απόφαση αυτή είναι κατά κανόνα και η δικαιότερη. Επίσης ο Ρονάλντο αμείβεται πλουσιοπάροχα γιατί είναι ελάχιστοι αυτοί που μπορούν να συνδυάζουν το αθλητικό ταλέντο, τη δεξιοτεχνία και τις ποδοσφαιρικές ικανότητες, όπως αυτός. Όταν η προσφορά είναι μικρή η αμοιβή είναι μεγάλη.

Αλλά ούτε η Fiat, οι μέτοχοι, τα στελέχη και οι εργαζόμενοι της εταιρείας θα βγουν ζημιωμένοι από την απόφαση να επενδύσουν στην αγορά του Ρονάλντο. Η εγκυρότερη εταιρεία του χώρου, η KPMG Football Benchmark, σε έκθεσή της εκτιμά ότι η μεταγραφή του Ρονάλντο είναι μια χρυσή ευκαιρία για τη Γιουβέντους να δει τα εμπορικά έσοδα και τον κύκλο εργασιών της να εκτινάσσονται την επόμενη τριετία.

Ποιός προστατεύει τον εργαζόμενο

trifon — Fri, 31 May 2019 12:43:29 +0000

Πώς θα σας φαινόταν αν η κυβέρνηση αύριο το πρωί αποφάσιζε ν’ αυξήσει τις τιμές όλων των αγαθών για να στηρίξει τις ελληνικές επιχειρήσεις; Ή εάν διατηρούσε μεν τις τιμές αλλά μας υποχρέωνε να αγοράζουμε βάσει κάποιου «φωτισμένου» κρατικού σχεδίου συγκεκριμένες ποσότητες αγαθών και υπηρεσιών;

Όλοι θα απαντήσουν με ένα στόμα: ‒ Παράλογο! Η κερδοφορία των επιχειρήσεων δεν μπορεί να επιτευχθεί με την αναγκαστική διατίμηση, την υποχρεωτική αύξηση της ζήτησης και άλλα τέτοιου είδους αναγκαστικά μέτρα χωρίς τρομερές συνέπειες στην οικονομία.

Δεν θα πάρουμε όμως την ίδια κατηγορηματική απάντηση στην περίπτωση των προστατευτικών ρυθμίσεων της αγοράς εργασίας. Εδώ θα υπάρξουν αρκετοί που θα υποστηρίξουν τον κατώτατο μισθό και ημερομίσθιο, τις ρυθμίσεις που καθιστούν εξαιρετικά δυσχερή την καταγγελία της σύμβασης εργασίας, τις υψηλές αποζημιώσεις απόλυσης και τόσες άλλες ρυθμίσεις που αυξάνουν υπέρογκα το κόστος παραγωγής χωρίς όμως να αυξάνουν την παραγωγικότητα των εργαζομένων. Τουναντίον.

Στην Ελλάδα οι εργοδότες αναλαμβάνουν τις περισσότερες και πλέον δυσβάστακτες εργασιακές δεσμεύσεις σε σχέση με όλες τις άλλες προηγμένες χώρες. Η ελληνική εργατική νομοθεσία θεωρεί τον εργαζόμενο δικαιοπρακτικά περιορισμένης ικανότητας άτομο, που δεν είναι σε θέση να διαπραγματευτεί ο ίδιος τους όρους της εργασίας του και χρειάζεται το κράτος-πατερούλη να τον προστατεύσει. Όσο όμως περισσότερο επιχειρεί το κράτος να τον προστατεύσει τόσο οι αρχικά αόρατες ‒στα μάτια των πολλών‒ συνέπειες αρχίζουν να γίνονται επώδυνα ορατές, επιδρούν στην παραγωγικότητα και οδηγούν σε αύξηση της ανεργίας. Η «προστατευτική» νομοθεσία έχει ως αναπόφευκτο αποτέλεσμα τη μακροχρόνια ανεργία. Η εξήγηση είναι απλή για κάποιον ο οποίος τουλάχιστον έχει εργαστεί ή γνωρίζει πολιτική οικονομία. Ο προστατευτισμός και οι ευνοϊκές ρυθμίσεις της εργατικής νομοθεσίας σε συνδυασμό με την υπέρμετρη φορολογική και ασφαλιστική επιβάρυνση καθιστούν:

Α) την πρόσληψη εργαζομένου υπερβολικά ακριβή για την επιχείρηση. Ας μην ξεχνάμε ότι στην πραγματική οικονομία το εισόδημα κάποιου αποτελεί κόστος για κάποιον άλλον.

Β) Την απόλυση του εργαζομένου εξαιρετικά δύσκολη και ιδιαίτερα δαπανηρή ειδικά για τη μικρομεσαία επιχείρηση.

Η υπερπροστατευτική εργατική νομοθεσία έχει λοιπόν ως συνέπεια, η οικονομία να λειτουργεί σήμερα με λιγότερους εργαζομένους από όσους πραγματικά χρειάζεται. Αντιθέτως, ένα καθεστώς ελευθερίας στην αγορά εργασίας θα οδηγούσε σε περιορισμό των κινδύνων για τις επιχειρήσεις και αύξηση των προσλήψεων.

«Για τον εργαζόμενο» χωρίς τον εργαζόμενο;

trifon — Fri, 31 May 2019 12:42:35 +0000

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία η ανεργία κινείται κοντά στο 21,5%. Η κυβέρνηση πανηγυρίζει για τη μείωση της ανεργίας μολονότι το ποσοστό της παραμένει υπερδιπλάσιο του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Η μείωση της ανεργίας δεν οφείλεται στην οικονομική πολιτική της κυβέρνησης αλλά κατά κύριο λόγο στη μαζική μετανάστευση των νέων επιστημόνων και στη στροφή των επιχειρήσεων προς ευέλικτες μορφές εργασίας και τις επιχειρησιακές συμβάσεις.

Ας σταθούμε στο τελευταίο. Υπενθυμίζω ότι με τις νομοθετικές αλλαγές που επέφερε το πρώτο Μνημόνιο υπερισχύουν οι όροι της συμφωνίας της επιχείρησης με τους εργαζομένους της σε περίπτωση που αυτοί συγκρούονται με τους όρους άλλων κλαδικών ή ομοιοεπαγγελματικών συμβάσεων. Η αυτονομία των επιχειρησιακών συμβάσεων οδήγησε επιχειρήσεις και εργαζόμενους σε χειραφέτηση έναντι των αναγκαστικών συλλογικών συμβάσεων. Την τελευταία εξαετία το 94,2% των συλλογικών συμβάσεων είναι επιχειρησιακές. Ωστόσο δεν είναι λίγοι εκείνοι που ζητούν την επαναφορά της πατρωνίας των κομματικά ελεγχόμενων συνδικαλιστικών δικτύων επί των εργαζομένων.

Γιατί όμως θα πρέπει οι εργαζόμενοι να καταστούν ξανά όμηροι στα χέρια των επαγγελματιών συνδικαλιστών. Γιατί δεν μπορούν να αποφασίζουν οι ίδιοι για το εργασιακό τους μέλλον; Μα η προστασία είναι τάχα για το «καλό» των εργαζομένων, το οποίο η Αριστερά, τα συνδικάτα και οι διανοούμενοι του κρατικισμού διατείνονται ότι γνωρίζουν καλύτερα από τους ίδιους τους εργαζόμενους.

Το δυσάρεστο για όσους επιμένουν στην επιστροφή της πατρωνίας των εργαζομένων από τους επαγγελματίες συνδικαλιστές είναι η ...πραγματικότητα. Σε όλες τις προηγμένες χώρες οι επιχειρησιακές συμβάσεις υπερισχύουν των άλλων ειδών συλλογικών συμβάσεων για τους εξής κυρίως λόγους:

‒ Βοηθούν την καινοτομία και την επιχειρηματική δημιουργικότητα, επιτρέπουν την ταχύτατη προσαρμογή της επιχείρησης στις ανάγκες της παραγωγής·

‒ Κάνουν πιο ανθεκτικές τις επιχειρήσεις στον ανταγωνισμό και στις εξωτερικές μεταβολές (οικονομικές συνθήκες, μείωση ζήτησης κ.ο.κ.)·

‒ Αυξάνουν τις θέσεις εργασίας και βοηθούν στη μείωση της ανεργίας· και

‒ Σε αντίθεση με τους συνδικαλιστικούς μύθους διευκολύνουν την οργάνωση των εργαζομένων και είναι ανταγωνιστικές των ατομικών συμβάσεων καθώς η σύναψή τους προϋποθέτει τη λειτουργία επιχειρησιακού σωματείου.

«Η πιο φιλεργατική πολιτική είναι αυτή που τείνει στην αύξηση της παραγωγικότητας και στην ανάπτυξη της οικονομίας». Αυτό δήλωσε σε μια σπάνια κρίση ειλικρίνειας ο Ανδρέας Παπανδρέου το μακρινό 1982.

Ο λαΪκισμός του κατώτατου μισθού

trifon — Mon, 27 May 2019 13:21:17 +0000

Είναι γνωστό σε όσους αντιλαμβάνονται τα οικονομικά ότι σε μια ελεύθερη οικονομία τα εισοδήματα των διαφόρων παραγωγικών συντελεστών είναι ανάλογα της συμβολής τους στη συνολική παραγωγή. Η εισοδηματική ανισότητα που παρατηρείται είναι στην περίπτωση αυτή δίκαιη καθώς ο μισθός καθορίζεται από την παραγωγικότητα του εργαζομένου. Πολλές φορές, ωστόσο, οι κυβερνήσεις μπαίνουν στον πειρασμό να παρέμβουν και με νομοθετικές ρυθμίσεις να καθορίσουν ένα ελάχιστο κατώτατο μισθό και ημερομίσθιο υποχρεωτικό για τις επιχειρήσεις. Με την πολιτική αυτή επιδιώκουν να μειώσουν την εισοδηματική ανισότητα επηρεάζοντας την κατανομή του εθνικού εισοδήματος υπέρ των χαμηλόμισθων και λιγότερο προνομιούχων εργαζομένων. Ισχυρίζονται ότι με την επιβολή κατώτατου μισθού αυξάνουν τη συνεισφορά των ανειδίκευτων εργαζομένων στο εθνικό εισόδημα. Στην πραγματικότητα, τέτοιου είδους έλεγχοι στον μηχανισμό των τιμών έχουν πολλαπλές παρενέργειες στην οικονομία χωρίς στην ουσία να αυξάνουν το εισόδημα εκείνων τους οποίους υποτίθεται ότι επιδιώκουν να βοηθήσουν.

Συγκρατώντας τους μισθούς ανειδίκευτων εργαζομένων σε επίπεδο υψηλότερο από το επίπεδο ισορροπίας οι κυβερνήσεις καθιστούν την εργασία αυτών των ανθρώπων ακριβότερη από ό,τι δικαιολογεί η αρχή της προσφοράς και της ζήτησης με τα εξής δυσάρεστα αποτελέσματα:

‒ Κάποιοι άνεργοι δεν είναι σε θέση να βρουν εργασία, γιατί υπό το καθεστώς του κατώτατου μισθού η συνεισφορά τους στην παραγωγή θα ήταν ακριβότερη από την αξία του προϊόντος που θα μπορούσαν να παράγουν, εάν προσλαμβάνονταν. Αλλά και μετά την επιβολή κατώτατου μισθού κάποιοι εργαζόμενοι θα απολυθούν για τον ίδιο ακριβώς λόγο.

‒ Οι επιχειρήσεις που είναι οριακές στην αγορά με την άνοδο του κόστους εργασίας ανά μονάδα αξίας του παραγόμενου προϊόντος πολύ γρήγορα χρεοκοπούν.

‒ Οι επιχειρήσεις μετά την επιβολή κατώτατου μισθού εμφανίζουν την τάση να αντικαθιστούν τους ανειδίκευτους εργαζομένους με υπερωριακή απασχόληση του υπάρχοντος ειδικευμένου προσωπικού τους.

‒ Η πολιτική του κατώτατου μισθού επιφέρει μεγαλύτερη αύξηση της ανεργίας στους νέους, καθώς οι επιχειρήσεις έχουν σοβαρό κίνητρο να επιλέξουν περισσότερο πεπειραμένο προσωπικό.

‒ Θα αντέτεινε κάποιος ότι η επιβολή κατώτατου μισθού οδηγεί ίσως στον αυτοματισμό των επιχειρήσεων και τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητάς τους. Αναφερθήκαμε πριν σε οριακές επιχειρήσεις. Οι ιδιοκτήτες αυτών κατά κανόνα δεν διαθέτουν πρόσθετα κεφάλαια να επενδύσουν αλλά ούτε έχουν τη δυνατότητα της πρόσβασης σε δανεισμό. Σε συνθήκες οικονομικής ύφεσης αυτές με μαθηματική βεβαιότητα θα διακόψουν τη λειτουργία τους ή θα πτωχεύσουν. Αλλά ακόμη κι αν πολλές επιχειρήσεις έχουν τη δυνατότητα επιτάχυνσης του αυτοματισμού, η βεβιασμένη υποκατάσταση της εργασίας με επενδύσεις σε κεφάλαια ‒εκτός από την αύξηση της ανεργίας‒ θα οδηγήσει πρόωρα την οικονομία σε τεχνολογίες έντασης κεφαλαίου, οι οποίες είναι ασύμφορες σε χώρες οι οποίες, όπως η Ελλάδα, στερούνται επαρκών αποταμιευτικών πόρων.

Θα πρέπει να γίνει σαφές ότι, παρά τα όσα υποστηρίζει η προπαγάνδα του κρατισμού δεκαετίες τώρα, η ελεύθερη οικονομία είναι το μοναδικό αποτελεσματικό σύστημα προστασίας του εργαζομένου. Ο επιχειρηματίας ρισκάροντας το κεφάλαιό του προσφέρει εργασία στους εργαζομένους στην επιχείρηση, τους καθιστά πιο παραγωγικούς, τους δίνει τη δυνατότητα και την επιλογή να μην ρισκάρουν οι ίδιοι ως επιχειρηματίες και βελτιώνει το επίπεδο της ζωής τους.