Οικονομία

«Η πρώτη γραμμή άμυνας»

trifon — Fri, 31 May 2019 13:02:07 +0000

Η κατάρρευση της θρυλικής ισπανικής αυτοκρατορίας των Αψβούργων, που η έκτασή της την εποχή του Καρόλου Ε΄ ξεκινούσε από τις Δυτικές Ινδίες και έφθανε ως τη Νότια Αμερική, το Μεξικό και την Καλιφόρνια, ξεκίνησε από την υπερβολική φορολογία που επέβαλε ο ανεκδιήγητος και θρησκόληπτος διάδοχός του Φίλιππος Β΄ για να χρηματοδοτήσει αρχικώς τον πόλεμο κατά της Ολλανδίας και εν συνεχεία το 1588 μ.Χ. την αποτυχημένη εκστρατεία κατά της Αγγλίας. Η εκστρατεία αποδείχθηκε φιάσκο και οδήγησε στην καταστροφή της «Μεγάλης και Ευτυχισμένης Αρμάδας». Επιπλέον η πολυετής υπερφορολόγηση είχε εξουθενώσει την Ισπανική Αυτοκρατορία που έβλεπε ανήμπορη να αντιδράσει τη θαλασσοκράτειρα Αλβιώνα να τη διαδέχεται στην παγκόσμια κυριαρχία.

Ομοίως η επανάσταση των βαρόνων της Αγγλίας εναντίον του Ιωάννη του Ακτήμονα το 1215 μ.Χ., που οδήγησε στην υπογραφή της Μεγάλης Χάρτας των Ελευθεριών (Magna Carta Libertatum), είχε, όπως περιγράφει ο ιστορικός Ράμσεϊ, ως κύριο στόχο της την αυθαίρετη επιβολή φόρων και δασμών στο εμπόριο.

Μερικούς αιώνες μετά η αγγλική Ένδοξη Επανάσταση ξεκίνησε από τη συνταγματικά ανεπίτρεπτη απόφαση του Καρόλου Α΄ να επιβάλει πρόσθετο φόρο στις ναυτικές επαρχίες χωρίς τυπικό νόμο ψηφισμένο από το Κοινοβούλιο, αρχή που έκτοτε περιλαμβάνεται ως δεσμευτικός κανόνας στα Συντάγματα των προηγμένων δημοκρατικών χωρών.

Η Γαλλική Επανάσταση είχε κυρίως δημοσιονομικά αίτια. Η σπατάλη της βασιλικής Αυλής υπήρξε παροιμιώδης ‒«ο Βασιλιάς τρώει το βασίλειό του» έλεγε γελοιογραφία της εποχής‒ και οδήγησε σε τερατώδη ελλείμματα. Τεράστια δημοσιονομική ζημιά προξένησε και η εμπλοκή της Γαλλίας στην Αμερικανική Επανάσταση. Ταυτοχρόνως ο Λουδοβίκος ΙΣΤ΄ συνέχισε τη φοροαφαίμαξη των εμπόρων, γαιοκτημόνων και χωρικών σε συνδυασμό με την πλήρη απαλλαγή των ευγενών και της Εκκλησίας από τη φορολογία. Η θρυαλλίδα της επανάστασης υπήρξε άλλωστε η εισήγηση για ψήφιση νέων ακόμη πιο σκληρών φόρων από τον υπουργό Οικονομικών του Λουδοβίκου στα πλαίσια της ιστορικής Εθνοσυνέλευσης του 1789.

Μήπως όμως και η Αμερικανική Επανάσταση δεν είχε ως αιτία την επιβολή βαριάς φορολογίας στις αποικίες του Ατλαντικού από τον Γεώργιο Γ΄,με αποκορύφωμα την επιβολή του φημισμένου φόρου του τσαγιού;

Η τύχη των κρατών κρίνεται πάντοτε από την οικονομία τους. Όπως έλεγε ένας μεγάλος Άγγλος πολιτικός, «η πρώτη γραμμή άμυνας δεν είναι ο στόλος αλλά η δημόσια οικονομία».

Ισοσκελισμένος προϋπολογισμός

trifon — Fri, 31 May 2019 13:01:06 +0000

Ο ισοσκελισμένος προϋπολογισμός στα πλαίσια ενός οικονομικού κύκλου είναι ο μέγιστος κανόνας της ουσιαστικής ανεξαρτησίας ενός κράτους και της ελευθερίας των πολιτών του. Κι αυτό πρέπει να είναι η πρώτη προτεραιότητα της επόμενης συνταγματικής αναθεώρησης.

Δεχόμαστε ότι το κράτος θα πρέπει να μεριμνά για τα αγαθά της εθνικής άμυνας, της αστυνόμευσης, του πολεοδομικού και χωροταξικού σχεδιασμού, για την προστασία του περιβάλλοντος κ.ά. Η πολιτική διαδικασία έχει όμως αλωθεί από τις προσοδοθηρικές ομάδες με αποτέλεσμα το κράτος να ασχολείται με την ικανοποίηση των ειδικών συμφερόντων τους. Έτσι το κράτος αδυνατεί να κάνει καλά τη δουλειά του εκεί που πρέπει, δημιουργεί ελλείμματα που περιορίζουν την ανεξαρτησία του και υπονομεύει ευθέως τον συναινετικό κανόνα της φορολογίας. Ειδικότερα, οι εκλεγμένοι αντιπρόσωποι των πολιτών στο κοινοβούλιο έχουν πάψει να εκπροσωπούν τους πολίτες. Εκπροσωπούν τους «πελάτες» τους, τα ειδικά συμφέροντα μικρών αλλά καλά οργανωμένων ομάδων που δρουν συντονισμένα για να υφαρπάξουν μέσω της φορολογίας και ειδικών προστατευτικών ρυθμίσεων τα χρήματα των φορολογουμένων και των καταναλωτών. Οι περισσότεροι και ανοργάνωτοι πολίτες, ακόμη κι αν γνωρίζουν τα σχέδια των ειδικών ομάδων, δεν θεωρούν ότι για λίγα λεπτά ή ευρώ που καλούνται να πληρώσουν μέσω των φόρων τους υπέρ ενός κάθε φορά προνομίου των τελευταίων, αξίζει να χάσουν χρόνο και χρήματα για να αντιταχθούν σ’ αυτό. Αλλά αθροιζόμενα τα ειδικά συμφέροντα και τα προνόμια των προσοδοθηρικών μειοψηφιών συγκροτούν ‒δεδομένης και της αποχής πολλών πολιτών‒ από την εκλογική διαδικασία μια σχετική πλειοψηφία που κατορθώνει να κυβερνά. Ποτέ δεν απείχε από την εκλογική διαδικασία συνδικαλιστής ή μέλος κάποιας συντεχνίας. Επιδίωξη των ειδικών συμφερόντων η εκλογή των κατάλληλων πολιτικών που θα διευκολύνουν την αρπαγή των χρημάτων των παραγωγικών πολιτών και δεν θα αντιδράσουν.

Η πιο αποτελεσματική αντίδραση σ’ αυτή την κατηφόρα είναι ένας συνταγματικός φραγμός στις ακόρεστες ορέξεις των προσοδοθηρικών ομάδων. Δείτε την περίπτωση των συμβασιούχων του Δημοσίου. Η συνταγματική απαγόρευση του άρθρου 103 που απαγόρευσε τη μετατροπή συμβάσεων εργασίας ορισμένου χρόνου ή συμβάσεων έργου σε συμβάσεις εργασίας αορίστου χρόνου περιόρισε σημαντικά το μεγαλύτερο πολιτικό σκάνδαλο της μεταπολίτευσης, τους διορισμούς «πελατών» των πολιτικών και κομματικών γραφείων.

Η συνταγματική απαγόρευση της δημοσιονομικής «συναλλαγής» πολιτικών και ειδικών ομάδων θα αποτελέσει τη μεγαλύτερη θεσμική μεταβολή από καταβολής του Ελληνικού κράτους.

Περικοπές δαπανών η οδός της σωτηρίας

trifon — Fri, 31 May 2019 12:59:14 +0000

Η τύχη των κρατών κρίνεται από την καλή δημοσιονομική τους κατάσταση. Όπως είχε επισημάνει ο μεγάλος Γάλλος πολιτικός Μορίς Ρουβιέ, ο Μέγας Ναπολέων ηττήθηκε από τους Άγγλους λόγω κυρίως της δημοσιονομικής και όχι της στρατιωτικής ισχύος των τελευταίων, η οποία τους επέτρεψε να εξαγοράσουν τη συμμαχία όλων των άλλων κρατών εναντίον του και να χρηματοδοτήσουν τη μακροχρόνια στρατιωτική αντιπαράθεση μαζί του.

Έτσι και η σύγχρονη Ελλάδα παραγνώρισε τα διδάγματα της οικονομικής ιστορίας και οδηγήθηκε σε χρεοκοπία. Το κρίσιμο λοιπόν πολιτικό διακύβευμα της εποχής μας είναι ο δραστικός και στοχευμένος περιορισμός των δαπανών. Δυστυχώς η παρούσα κυβέρνηση αντί να περιορίζει αυξάνει τις δημόσιες δαπάνες υπονομεύοντας ευθέως το μέλλον της χώρας. Έτσι αυξάνει τον αριθμό των δημοσίων υπαλλήλων κυρίως με παράνομους διορισμούς συμβασιούχων, ομήρων κατ’ ουσίαν του κυβερνώντος κόμματος. Δύο δισεκατομμύρια ευρώ επιπλέον κοστίζουν στον φορολογούμενο και στην οικονομία μόνο οι παράνομοι διορισμοί της τελευταίας τετραετίας. Και στο ποσό αυτό αναμένεται να προστεθούν άλλα 500 εκατομμύρια ευρώ από τις προσλήψεις που έχουν εξαγγελθεί.

Θα σταθώ μόνο σε μία περίπτωση· στην εκπαίδευση έχουν εξαγγελθεί για το 2019 και εγκριθεί από το Υπουργικό Συμβούλιο 4.500 προσλήψεις εκπαιδευτικών. Ο αριθμός των προσλήψεων εκπαιδευτικών μέχρι το 2021 θα αγγίξει τις 15.000. Εφόσον ισχύσουν οι –προεκλογικές πάντως‒ εξαγγελίες της κυβέρνησης, ο αριθμός του εκπαιδευτικού προσωπικού στη δημόσια εκπαίδευση το 2021 θα ανέρχεται περίπου σε 160.000. Από την άλλη πλευρά οι μαθητές που θα φοιτούν σε όλες τις βαθμίδες της δημόσιας εκπαίδευσης δεν θα ξεπερνούν κατά τις πιο μετριοπαθείς εκτιμήσεις το 2021 το 1.300.000 από 1.340.000 που είναι σήμερα. Ένας εκπαιδευτικός θα αναλογεί το 2021 σε 8,1 μαθητές από περίπου 9 που είναι σήμερα. Στις χώρες του ΟΟΣΑ η αναλογία μαθητών προς εκπαιδευτικούς είναι 13 προς 1 και στην Ε.Ε 12 προς 1. Στην αρχή κάθε σχολικής χρονιάς παρατηρούνται χρόνια τώρα ελλείψεις προσωπικού που καλύπτονται από αναπληρωτές και ωρομίσθιους εκπαιδευτικούς. Η αναλογία, εάν συμπεριληφθούν κι αυτοί μειώνεται κι άλλο. Οι κύριοι λόγοι της ελληνικής εκπαιδευτικής «απόκλισης» είναι ο ανορθολογισμός που επικρατεί στην κατανομή του εκπαιδευτικού προσωπικού και ο αριθμός των σχολικών μονάδων. Η Ελλάδα έχει 65% περισσότερες σχολικές μονάδες από την Πορτογαλία, ένα κράτος με περίπου τον ίδιο πληθυσμό με εμάς. Σε κάποιες περιφέρειες της Ελλάδας υπάρχουν μεγάλα πλεονάσματα προσωπικού ενώ σε άλλες σημαντικά ελλείμματα. Εάν ο αριθμός των σχολικών μονάδων είχε μέσω συγχωνεύσεων περιοριστεί δραστικά και επιτρέπονταν οι μετακινήσεις εκπαιδευτικού προσωπικού από τις περιφέρειες με πλεονάσματα στις περιφέρειες με ελλείψεις, το κράτος θα εξοικονομούσε εκατοντάδες εκατομμύρια και ο αριθμός των εκπαιδευτικών θα επαρκούσε με το παραπάνω για την κάλυψη των εκπαιδευτικών αναγκών. Οι προσλήψεις αναπληρωτών στην περίπτωση αυτή θα ήταν ελάχιστες και θα γίνονταν σε έκτακτες περιστάσεις (ασθένεια, εγκυμοσύνη κ.λπ.).

Ας συνειδητοποιήσουμε ότι οι περιττές κρατικές δαπάνες για λόγους πελατειακούς και ψηφοθηρικούς είναι η αιτία της οικονομικής μας κατάρρευσης. Ο περιορισμός τους είναι το πρώτο ενδεδειγμένο βήμα για την απελευθέρωση πόρων που θα διοχετευθούν στην οικονομία και με τη σειρά τους θα τροφοδοτήσουν τα φορολογικά έσοδα του κράτους.

Ο χρυσός κλώνος για την οικονομία

trifon — Fri, 31 May 2019 12:56:54 +0000

Στην «Αινειάδα» του Βιργιλίου συναντά κανείς τον χρυσό κλώνο που επιτρέπει, σύμφωνα με τον χρησμό της Σίβυλλας, στον Αινεία να κατέβει στον Άδη και να φτάσει στον προορισμό του. Ένας τέτοιος χρυσός κλώνος υπάρχει και στα δημόσια οικονομικά και ακούει στο όνομα «Φειδώ». Καμιά αποτελεσματική οικονομική μεταρρύθμιση δεν μπορεί να γίνει χωρίς προηγούμενο δραστικό περιορισμό και εξορθολογισμό των δαπανών του κράτους δίδασκε ο μεγάλος οικονομολόγος Τυργκό. Κάτι τέτοιο είναι εξαιρετικά δύσκολο καθώς ζούμε σε μια εποχή αφροσύνης και επιπολαιότητας που είναι ευκολότερο να ξοδεύεις δισεκατομμύρια από το να εξοικονομείς ένα ευρώ. Στα κοινοβουλευτικά ήθη των προηγμένων κρατών η εισήγηση του προϋπολογισμού είναι ένα από τα κυριότερα γεγονότα. Οι πραγματικά επιτυχημένοι υπουργοί οικονομικών –και δεν γνωρίζω πολλούς τέτοιους διεθνώς‒ είναι όσοι δεν υπέκυψαν σε παραινέσεις του τύπου «Τσοβόλα, δώσ’ τα όλα», στην αχαλίνωτη δηλαδή ροπή των κοινοβουλίων για σπατάλη με τα χρήματα των άλλων, χρησιμοποιώντας ως πρόσχημα τις κοινωνικές διαιρέσεις, την κοινωνική πολιτική και κυρίως τον φθόνο των πολλών κατά των λίγων επιτυχημένων.

Το συμφέρον μιας χώρας δεν μπορεί να στηρίζεται στη μεταφορά πόρων μέσω της αύξησης των δαπανών και της φορολογίας από τις τσέπες εκείνων που παράγουν πλούτο στις τσέπες όσων το μόνο που γνωρίζουν είναι να ...καταναλώνουν με μαεστρία όσα οι πρώτοι παράγουν. Οι φοροπαραγωγοί είναι ικανότεροι, πλην όμως λιγότεροι και ανοργάνωτοι σε σχέση με τους φοροκαταναλωτές, οι οποίοι είτε είναι περισσότεροι είτε καλύτερα οργανωμένοι σε ισχυρές συντεχνίες και πελατειακά δίκτυα. Το συμφέρον μιας χώρας επιβάλλει αυτό που ο μεγάλος φιλέλληνας πολιτικός Γλάδστων υποστήριζε, οι πλούσιοι να γίνονται πλουσιότεροι και οι φτωχοί λιγότερο φτωχοί. Δεν πρόκειται για αντίφαση, αντιθέτως είναι δύσκολο οι φτωχοί να γίνουν λιγότερο φτωχοί χωρίς προηγουμένως οι πλούσιοι να γίνουν πλουσιότεροι.

Είναι μεγάλη πλάνη να πιστεύει κανείς ότι βοηθάει τάχα τους φτωχούς και χαμηλόμισθους με επιδόματα και παροχές που μεγαλώνουν το κράτος, άποψη του συρμού στους πολιτικούς κύκλους δεξιών και αριστερών. Εάν επιθυμείς να ανακουφίσεις τους πολίτες με χαμηλό εισόδημα και να βελτιώσεις τις οικονομικές συνθήκες της ζωής τους μια και μόνη συνταγή υπάρχει: να στρέψεις την προσοχή σου στα αντικείμενα εκείνα τα οποία διευκολύνουν την εργασία και παρέχουν το ανώτατο δυνατό ποσό εργασίας: περισσότερη οικονομική ελευθερία, λιγότεροι και αναλογικοί άμεσοι φόροι και εισφορές, κατάργηση των φόρων περιουσίας, μικρότερο και λιγότερο γραφειοκρατικό κράτος. Μόνο η οικονομική ελευθερία διασφαλίζει τη δικαιότερη αμοιβή εργασίας και κεφαλαίου και οδηγεί σε αύξηση της παραγωγής και της οικονομικής ευημερίας.

Για να επιστρέψω στον έλεγχο των δαπανών του κράτους, τα οικονομικά δεν είναι κάποια απόκρυφη επιστήμη. Μια τέτοια αντίληψη οδηγεί σε απουσία οποιουδήποτε ελέγχου εκ μέρους της κοινής γνώμης και ασύδοτη σπατάλη εκ μέρους των κρατικών φορέων και των άμεσα ενδιαφερομένων. Ο αποτελεσματικός περιορισμός των κρατικών δαπανών αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο μιας επιτυχημένης οικονομικής πολιτικής. Η διαφάνεια και ο έλεγχός τους είναι πάντοτε ανεκτίμητα για τα έθνη.

Πρώτα σας φτωχοποιούμε κι ύστερα σας επιδοτούμε

trifon — Fri, 31 May 2019 12:54:30 +0000

O σοσιαλισμός μπορεί να συνοψισθεί στο εξής: «Ό,τι κινείται στην οικονομία φορολογήστε το. Εάν εξακολουθεί να κινείται θεσπίστε πρόσθετες ρυθμίσεις και φορολογήστε το επιπλέον. Εάν παύσει να κινείται επιδοτήστε το».

Αυτό το απόφθεγμα μου θυμίζει η πρόθεση της κυβέρνησης να διανείμει από το «υπερπλεόνασμα» που θα προκύψει, κοινωνικό μέρισμα 1,4 δισ. ευρώ σε ευπαθείς οικονομικά ομάδες.

Η θλιβερή διαπίστωση είναι ότι μοιράζουν λεφτά από ένα πλεόνασμα που δεν προέκυψε από την ανάκαμψη της οικονομίας αλλά από τρεις κυρίως αιτίες:

Α) Την εξοντωτική υπερφορολόγηση των πολιτών και των επιχειρήσεων.

Β) Την μη καταβολή συντάξεων που εκκρεμούν πλέον των δύο ετών.

Γ) Την μη πληρωμή υποχρεώσεων του κράτους.

Ειδικότερα:

Α. Για να γίνει κατανοητό το μέγεθος της υπερφορολόγησης το 2017, με ΑΕΠ μικρότερο από 180 δισ. ευρώ οι φορολογούμενοι θα πληρώσουν 2,5 δισ. ευρώ περισσότερους φόρους από το 2007 όταν το ΑΕΠ της χώρας ήταν 223,2 δισ. ευρώ. Την ίδια στιγμή το εισόδημα των φορολογουμένων το 2016, όπως προκύπτει από τα επίσημα στοιχεία του Υπουργείου Οικονομικών μειώθηκε κατά 1,8 δισ. ευρώ. Για το 2017 η μείωση των εισοδημάτων αναμένεται μεγαλύτερη.

Β. Η κυβέρνηση καθυστερεί εδώ και δύο χρόνια την έγκριση συντάξεων που συνολικά αγγίζουν τα 3 δισ. ευρώ. Με τη μέθοδο αυτή διογκώνεται πλασματικά το πρωτογενές πλεόνασμα τουλάχιστον κατά 1,5 δισ. ευρώ (το ποσό που οφείλει για τις κύριες συντάξεις). 

Γ. Το κράτος οφείλει περισσότερα από 5 δισ. ευρώ στον ιδιωτικό τομέα. Στο ποσό αυτό πρέπει να προστεθούν και 1,9 δισ. ευρώ μη λογιστικοποιημένο χρέος του Δημοσίου προς την αγορά σύμφωνα με επίσημες ανακοινώσεις της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων.  

Η κυβέρνηση με πλασματικό πλεόνασμα τουλάχιστον κατά 3,4 δισ. ευρώ, διανέμει χρήματα που δεν έχει, ενώ την ίδια στιγμή οφείλει 10 δισ. ευρώ, σε συνταξιούχους που πένονται, σε φορολογούμενους που έχουν προ πολλού εξαντληθεί, σε επιχειρήσεις που οδηγούνται από το κράτος-μπαταχτσή σε κλείσιμο και οι εργαζόμενοί τους στην ανεργία. Πρώτα φτωχοποιούμε κι ύστερα επιδοτούμε.

Και μια τελική υπενθύμιση, οι οικονομολόγοι του 19ου αιώνα επικρίνοντας τις άστοχες κοινωνικές δαπάνες κάποιων «φιλολαϊκών» κυβερνήσεων, παρατηρούσαν ότι «βρίσκει κανείς όσους φτωχούς επιθυμεί, αρκεί να τους πληρώνει».

Ασφαλιστικό: Από πρόβλημα ευκαιρία

trifon — Fri, 31 May 2019 12:51:46 +0000

Μπορεί το ασφαλιστικό από μείζον πρόβλημα να γίνει το εφαλτήριο της οικονομικής ανάπτυξης της χώρας; Η απάντηση είναι καταφατική, υπό την προϋπόθεση να εγκαταλείψουμε το ξεπερασμένο μοντέλο που οδηγεί ταυτόχρονα στον βυθό της χρεοκοπίας ασφαλιστικά ταμεία και οικονομία.

Το νέο σύστημα θα πρέπει να είναι αντιγραφειοκρατικό και ευέλικτο, στηριγμένο στους εξής πυλώνες:

‒ Πρώτος πυλώνας, βασική εθνική σύνταξη για όλους όσους κατοικούν στην Ελλάδα για 25 χρόνια και έχουν συμπληρώσει το 67ο έτος της ηλικίας τους. Η σύνταξη θα καταβάλλεται αυτόματα χωρίς γραφειοκρατικές εμπλοκές τον επόμενο μήνα από τα εξηκοστά έβδομα γενέθλια του δικαιούχου. Η βασική εθνική σύνταξη θα πρέπει να είναι ίση τουλάχιστον με τον κατώτατο μισθό.

‒ Δεύτερος πυλώνας, ιδιωτικά ασφαλιστικά ταμεία, στα οποία η συμμετοχή θα είναι προαιρετική και οι εισφορές που θα κατατίθενται σ’ αυτά θα αποτελούν περιουσία του ασφαλισμένου (κεφαλαιοποιητικό σύστημα). Ο ασφαλισμένος θα μπορεί οποτεδήποτε να μεταπηδήσει σε άλλο ταμείο μεταφέροντας στο καινούργιο τις εισφορές που μέχρι τη στιγμή εκείνη έχει καταβάλει. Ο ασφαλισμένος δεν επιτρέπεται να αναλάβει τις εισφορές του πριν συμπληρώσει ένα ηλικιακό όριο. Υπάρχει υποχρεωτική αντασφάλιση των ιδιωτικών ταμείων, τα οποία τελούν υπό κρατική εποπτεία. Οι εισφορές στα ταμεία μέχρις ενός καθορισμένου ορίου εκπίπτουν από το φορολογητέο εισόδημα του ασφαλισμένου.

‒ Τρίτος πυλώνας, η αμιγώς ιδιωτική ασφάλιση. Οι εισφορές είναι επίσης προαιρετικές, αλλά η συμμετοχή σ’ αυτόν έχει περισσότερο επενδυτικό χαρακτήρα από τον δεύτερο.

Είναι εύκολη η μετάβαση στο νέο σύστημα; Κάθε άλλο, καθώς στην περίπτωση αυτή θα δημιουργηθεί ένα «κόστος κληρονομιάς», στο οποίο περιλαμβάνονται οι υποχρεώσεις του σημερινού συστήματος προς τους σημερινούς συνταξιούχους. Το κόστος αυτό πρέπει να αντιμετωπισθεί με σειρά μέτρων εντός μιας σύντομης μεταβατικής περιόδου που δεν θα θίγουν την αρχιτεκτονική του νέου ασφαλιστικού συστήματος και θα αντιμετωπίζουν τις δυσμενείς πλην όμως αναγκαίες επιπτώσεις της μεταρρύθμισης.

Τα μέτρα αυτά θα μπορούσαν να είναι:

‒ σταδιακή κατάργηση των εισφορών κατά τη μεταβατική περίοδο,

‒ μείωση των μεγάλων συντάξεων κατά το ποσό που δεν αντιστοιχεί σε εισφορές που πληρώθηκαν,

‒ αξιοποίηση περιουσίας και διαθεσίμων των ασφαλιστικών ταμείων και του ΑΚΑΓΕ,

‒ κατάργηση των έμμεσων πελατειακών επιδοτήσεων του κράτους σε ασφαλιστικά ταμεία (λ.χ. ΤΑΠ ΔΕΗ, ΤΑΠ ΟΤΕ),

‒ επιστροφή στην εργασία, όσων συνταξιοδοτήθηκαν πρόωρα και δεν έχουν συμπληρώσει το 60ό έτος,

‒ εξοικονόμηση πόρων από την κατάργηση του συνταξιοδοτικού κλάδου των ασφαλιστικών ταμείων και

‒ μέρος εσόδων από ιδιωτικοποιήσεις και μείωση του κράτους.

Τι σημαίνουν όλα αυτά;

Α. Η βασική εθνική σύνταξη χρηματοδοτείται μόνο από τον προϋπολογισμό και οι ασφαλιστικές εισφορές στον πρώτο πυλώνα σταδιακά καταργούνται.

Β. Η οικονομία με την κατάργηση των εισφορών παίρνει μια βαθιά ανάσα ρευστότητας, καθώς περιορίζεται σημαντικά το μη μισθολογικό κόστος που επηρεάζει το κόστος εργασίας και το κόστος παραγωγής. Είναι πλέον δυνατή η αύξηση των κερδών των επιχειρήσεων και των μισθών των εργαζομένων.

Γ. Καταργείται πλήρως η ασφαλιστική γραφειοκρατία, καταργούνται οι ελεγκτικοί μηχανισμοί, τα πρόστιμα, οι ποινικές και διοικητικές κυρώσεις, η ασφαλιστική ενημερότητα κ.ο.κ.

Νάτοι, νάτοι οι πρωταθλητές

trifon — Mon, 20 May 2019 16:24:39 +0000

Μια απλή επισκόπηση της φορολογικής βάσης δεδομένων του ΟΟΣΑ για τις κύριες κατηγορίες φόρων αποδεικνύει το πόσο υψηλή είναι η φορολογική επιβάρυνση στην Ελλάδα σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες – μέλη του Οργανισμού.

Πιο συγκεκριμένα, σε ότι αφορά τη φορολογία εισοδήματος νομικών προσώπων, η Ελλάδα είχε το 2018 τον όγδοο υψηλότερο συντελεστή (29%), σημαντικά υψηλότερο από το μέσο όρο των χωρών του ΟΟΣΑ, ο οποίος το έτος 2018 διαμορφώθηκε στο 23,69%. Η φορολογική επιβάρυνση γίνεται ακόμη μεγαλύτερη για μια νέα επιχείρηση, η οποία -εάν ο μη γένοιτο- έχει την ατυχία να εμφανίσει κέρδη θα κληθεί να πληρώσει προκαταβολή φόρου για τον επόμενο χρόνο το 100% του φόρου που βαρύνει την πρώτη χρήση της. Ακόμη η φορολογική επιβάρυνση των φυσικών προσώπων μετόχων μιας επιχείρησης για τα διανεμόμενα κέρδη προς αυτούς το 2018 άγγιξε το 25% (φόρος επί των μερισμάτων + εισφορά αλληλεγγύης) ενώ ο μέσος όρος των χωρών του ΟΟΣΑ διαμορφώθηκε στο 8%. Αλλά ο φόρος που πληρώνει ο μέτοχος μιας επιχείρησης, ως φυσικό πρόσωπο, επηρεάζει την απόδοση της επένδυσής του και σε τελική ανάλυση την τσέπη του και είναι καθοριστικός στην απόφασή του να προχωρήσει ή όχι σε μια επένδυση. Επιπροσθέτως, εάν στους φόρους προστεθούν και οι ασφαλιστικές εισφορές που βαρύνουν τον εργοδότη, τότε η συνολική φορολογική επιβάρυνση της επιχείρησης στην Ελλάδα αγγίζει το 41% (μέσος όρος του ΟΟΣΑ 35,9%). Σύμφωνα με την τελευταία μελέτη του ΟΟΣΑ (Τax Policy Reform 2018) την τετραετία του ΣΥΡΙΖΑ η Ελλάδα κατατάσσεται πρώτη μεταξύ των χωρών του οργανισμού στην αύξηση φόρων και εισφορών ως ποσοστό του ΑΕΠ.

Οι συνέπειες αυτής της υψηλής φορολογικής επιβάρυνσης στην ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας και στις άμεσες ξένες επενδύσεις γίνονται ακόμα πιο αισθητές εάν συνυπολογιστεί η χαμηλή φορολογία στις γειτονικές χώρες, όπως η Βουλγαρία που εφαρμόζει συντελεστή 10% και η Κύπρος που εφαρμόζει συντελεστή 12,5%.

Στην ετήσια έκδοση του ΟΟΣΑ για το 2018 «Taxing Wages» υπολογίζεται η πραγματική φορολογική επιβάρυνση συμπεριλαμβανομένων των ασφαλιστικών εισφορών των μισθωτών στις χώρες – μέλη του οργανισμού για οκτώ διαφορετικούς τύπους οικογενειών.

Από τα στοιχεία προκύπτει ότι η επιβάρυνση που προκύπτει αθροιστικά από το φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων και τις εισφορές εργαζομένων ως ποσοστό των μικτών αποδοχών για το έτος 2017, είναι για τους 7 από τους 8 τύπους οικογενειών υψηλότερη από το μέσο όρο του ΟΟΣΑ.

Επιπλέον, μελετώντας τα στοιχεία της βάσης δεδομένων του ΟΟΣΑ και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για τις ευρωπαϊκές χώρες – μέλη του Οργανισμού, σε σχέση με τον ανώτατο οριακό συντελεστή φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων και το ύψος του εισοδήματος πάνω από το οποίο επιβάλλεται το έτος 2017, προκύπτει ότι μόνο πέντε χώρες εμφανίζουν υψηλότερο ανώτατο οριακό φορολογικό συντελεστή από την Ελλάδα (Αυστρία, Ολλανδία, Βέλγιο, Σλοβενία, Πορτογαλία). Εντούτοις, η φορολογική επιβάρυνση στην Ελλάδα -με το συνυπολογισμό μάλιστα της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης- είναι μεγαλύτερη όλων των άλλων ευρωπαϊκών χωρών, εάν ληφθεί υπόψη το ύψος του εισοδήματος πάνω από το οποίο εφαρμόζεται ο ανώτατος συντελεστής. Η Ελλάδα εφαρμόζει δηλαδή τον ανώτατο συντελεστή σε εντυπωσιακά χαμηλότερο ύψος εισοδήματος.

Εν κατακλείδι, είμαστε ιδανικοί αυτόχειρες.

Ελεύθερη επιλογή στη Φορολογία

trifon — Mon, 20 May 2019 16:19:35 +0000

Η υψηλή φορολογία εισοδήματος έχει τις εξής δυσάρεστες συνέπειες για την οικονομία μιας χώρας: αφαιρεί τα αναγκαία για την ανάπτυξή της κεφάλαια, αποτρέπει την προσέλκυση ξένων επενδύσεων, ενισχύει τη φοροδιαφυγή και δημιουργεί αρνητικά κίνητρα στην εγχώρια παραγωγή. Υπάρχει μια ακόμη αόρατη στα μάτια των κρατιστών πολιτικών συνέπεια: η υψηλή φορολογία λειτουργεί στην πράξη ως έμμεση επιδότηση της οικονομίας των χωρών που με οικονομική σωφροσύνη επιλέγουν χαμηλούς φορολογικούς συντελεστές.

Ίσως κάποιος να αντιτείνει ότι η χαμηλή φορολογία δεν αποτελεί πανάκεια για την επιτυχία της οικονομικής πολιτικής και δεν είναι η μόνη προϋπόθεση της οικονομικής ανάπτυξης. Είναι πράγματι σωστό ότι η χαμηλή φορολογία δεν αρκεί από μόνη της για να φέρει οικονομική ανάπτυξη. Η οικονομική ανάπτυξη μιας χώρας εξαρτάται και από αρκετούς ακόμη παράγοντες, όπως η πολιτική σταθερότητα, το κόστος του χρήματος, η ευελιξία της αγοράς εργασίας, το μέγεθος της γραφειοκρατίας, η ασφάλεια δικαίου κ.ο.κ. Εάν, όμως, αυτοί οι παράγοντες δεν διαφέρουν ουσιωδώς σε δύο χώρες, τότε, όπως διδάσκει η οικονομική επιστήμη και αποδεικνύει η διεθνής εμπειρία, η οικονομία θα αναπτυχθεί ταχύτερα στη χώρα με τη χαμηλότερη φορολογία. Είναι συνεπώς η χαμηλή φορολογία αναγκαία και ικανή συνθήκη της ανάπτυξης.

Σε σειρά άρθρων έχω υποστηρίξει τα πλεονεκτήματα που θα επιφέρει στην οικονομία η αντικατάσταση της προοδευτικής κλίμακας της φορολογίας εισοδήματος με έναν και μόνο φορολογικό συντελεστή. Στη φαρέτρα των φιλελεύθερων προτάσεων υπάρχουν όμως και άλλες περισσότερο ριζοσπαστικές προτάσεις· μια από αυτές θα ήταν η αντικατάσταση της φορολογίας εισοδήματος με ένα φόρο επί του δαπανώμενου εισοδήματος. Η πρόταση είναι επαναστατική καθώς οι ίδιοι οι πολίτες αποκτούν εξουσία και έλεγχο στην άμεση φορολογία. Η πρόταση είναι επίσης δίκαιη καθώς δεν φορολογείται το εισόδημα, ο πλούτος δηλαδή που δημιουργεί ο πολίτης για τη χώρα του, αλλά η δαπάνη, ο πλούτος δηλαδή που αφαιρεί κάποιος από τη χώρα του.

Ειδικότερα, κρίσιμη για την οικονομία είναι η αύξηση του εθνικού εισοδήματος και κατ’ ακολουθίαν η ενθάρρυνση της αποταμίευσης. Η αποταμίευση παρέχει στις τράπεζες την αναγκαία ρευστότητα, η οποία ζωογονεί την παραγωγή και το εμπόριο και επιτρέπει την άνοδο των ιδιωτικών επενδύσεων. Η αποταμίευση αποτελεί εθνική ευεργεσία. Η θυσία των προσωπικών απολαύσεων, η οποία είναι προϋπόθεση της αποταμίευσης, πρέπει, αν όχι να επιβραβεύεται, τουλάχιστον να μην τιμωρείται μέσω της φορολογίας.

Η ιδέα του φόρου είναι απλή. Ο φορολογούμενος αφαιρεί από το φορολογητέο εισόδημά του τα εισοδήματα που αποταμιεύει σε κινητές αξίες ή σε τραπεζικές καταθέσεις. Φορολογείται μόνο στη δαπάνη του.

Τα οικονομικά αποτελέσματα της καθιέρωσης του φόρου επί του δαπανώμενου εισοδήματος θα ήταν ιδιαίτερα θετικά στην ανάπτυξη της οικονομίας, στην αύξηση των εσόδων του κράτους και στη μείωση της φοροδιαφυγής· θα μπορούσε κανείς να προσδοκά αντίστοιχα με αυτά που επέφερε πριν από μισό αιώνα περίπου ο φόρος προστιθέμενης αξίας.

Το σημαντικότερο πλεονέκτημα της αντικατάστασης του φόρου εισοδήματος με τον φόρο επί της δαπάνης είναι η καθιέρωση της αρχής της ελεύθερης επιλογής και στη φορολογία. Ο φορολογούμενος επιλέγει το ποσό στο οποίο θα φορολογηθεί κι είναι αυτός πλέον που ελέγχει τη γραφειοκρατία του Υπουργείου Οικονομικών.

Φόροι & Αποταμίευση

trifon — Mon, 20 May 2019 16:16:58 +0000

Ο φόρος εισοδήματος των φυσικών προσώπων είναι ο χειρότερος φόρος. Κι όμως, ακόμη και φιλελεύθεροι πολιτικοί ή επιχειρηματίες θεωρούν ότι η μείωση του φόρου εισοδήματος των επιχειρήσεων αποτελεί τη μεγαλύτερη προτεραιότητα για την επόμενη κυβέρνηση. Θα εξηγήσω αμέσως ότι η μείωση του φόρου εισοδήματος των φυσικών προσώπων, ου μην αλλά και η καθιέρωση αναλογικής φορολογίας που θα μειώνει τη διαφοροποίηση και θα αποκαθιστά τη δικαιοσύνη μεταξύ των φορολογουμένων, είναι περισσότερο σημαντική και περισσότερο επείγουσα. Ευχής έργο θα ήταν βεβαίως, όπως εξήγησα στο προηγούμενο άρθρο μου «Ελεύθερη επιλογή στην φορολογία», να μπορούσε κανείς να αντικαταστήσει τον φόρο εισοδήματος με ένα φόρο επί του δαπανώμενο εισοδήματος. Ας μείνουμε προς το παρόν στην προτεραιότητα όχι της αλλαγής της αρχιτεκτονικής αλλά της με κάθε τρόπο επιτακτικής μείωσης του φόρου εισοδήματος για τους ιδιώτες.

Η μείωση του φόρου εισοδήματος των επιχειρήσεων είναι ασφαλώς καλοδεχούμενη και βοηθά αναμφιβόλως τις υφιστάμενες επιχειρήσεις. Δεν ευνοεί όμως τις επιχειρήσεις που πρόκειται να ιδρυθούν στο μέλλον.

Ο φόρος που πληρώνει ο επιχειρηματίας ως φυσικό πρόσωπο είναι σημαντικότερο για τη ζωή της επιχείρησής του από τον φόρο που θα πληρώσει η επιχείρηση. Στην πρώτη περίπτωση αφαιρείται ένα ποσό από την τσέπη του, το οποίο θα μπορούσε να επενδυθεί στο μέλλον, ενώ στη δεύτερη έχουμε μια λογιστική αφαίρεση.

Η σύγχρονη οικονομική ιστορία των επιχειρήσεων αποδεικνύει ότι η πλειονότητα των επιχειρήσεων στον προηγμένο κόσμο ξεκίνησε χωρίς τραπεζικά κεφάλαια από την ατομική αποταμίευση των ιδρυτών τους και όσων επενδυτών ενέπνευσαν αυτοί. Όσο μικρότερη είναι η ατομική φορολόγηση των φυσικών προσώπων τόσο μεγαλύτερο είναι γι’ αυτούς το κίνητρο για ελεύθερη επένδυση των αποταμιεύσεών τους. Η αποταμίευση αποτελεί τη βάση της μελλοντικής επιχείρησης. Θα ακουστεί σκληρό αλλά ο αποταμιευτής είναι περισσότερο από τον φιλάνθρωπο ευεργέτης και στυλοβάτης των φτωχών και αδύναμων συνανθρώπων του.

Ακόμη, εκτός από την άμεση επίπτωση της αποταμίευσης στη δημιουργία επιχειρήσεων, υπάρχει μια εξίσου σημαντική έμμεση επίπτωση στη συνολική λειτουργία της οικονομίας, καθώς η αποταμίευση είναι η βάση της λειτουργίας του τραπεζικού συστήματος και των επενδυτικών οργανισμών. Η αποταμίευση μετατρέπεται σε τραπεζικές καταθέσεις ή κεφάλαια επιχειρηματικών συμμετοχών, τα οποία με τη σειρά τους χρηματοδοτούν τις επιχειρηματικές δραστηριότητες. Οι φόροι στο εισόδημα των φυσικών προσώπων μειώνουν την αποταμίευση και αποστερούν αντιστοίχως την οικονομία από τα απαραίτητα κεφάλαια για τη λειτουργία και την περαιτέρω ανάπτυξη των επιχειρήσεων.

Εάν θέλεις να συμβάλλεις στην κατά Σουμπέτερ διαδικασία της δημιουργικής καταστροφής στην οικονομία και να ευνοήσεις τη δημιουργία νέων επιχειρήσεων δεν έχεις παρά να μειώσεις τον φόρο εισοδήματος των φυσικών προσώπων. Μόνο τότε θα δώσεις κίνητρα και έμπνευση στην επιχειρηματικότη